เมื่อคืนนั่งทำงาน (ที่พอกหางไว้จนหนัก) แล้วรู้สึกหงุดหงิดที่ไม่ได้จับกล้องมาเป็นอาทิตย์แล้ว หลังจากคราวที่รับถ่ายรูปงานรับปริญญาให้นักศึกษาที่สวนอัมพร 2 คน ก็ไม่ได้ออกไปถ่ายรูปเลย สงสัยจะเป็นเอามาก... พลันก็เหลียบไปเห็นกระเป๋ากล้องตั้งไว้ในตู้ ถึงแม้เวลานี้จะ 4 ทุ่มเข้าไปแล้วแต่ก็คันไม้คันมือ อยากได้ยินเสียงลั่นชัตเตอร์จัง ว่าแล้วก็ทิ้งงาน (พอกให้หนักๆ ร่างกายจะได้สมดุล ฮา ฮา) หยิบกล้องมา มองหาจุดสนใจที่จะนำมาเป็นแบบถ่ายภาพ เอาล่ะ..ไหนๆ ก็ทิ้งงานหลักแล้ว อย่าให้เสียงานรอง จัด Work Shop ง่ายๆ มาเล่าให้เพื่อนสมาชิก PIXVIEW.NET ฟังดีกว่า

• ห้องค่อนข้างรก เป็นห้องในคอนโด ผนังสีขาว เพดานสูงราว 3 เมตรครึ่ง
• เวลา 4 ทุ่มแล้ว มีแสงไฟจากหลอดนีออน สลัวๆ ถ้าเปิดโหมด P ตั้ง ISO 200 จะได้ความเร็วชัตเตอร์ที่ 1/8 วินาที ที่ f2.8 (รูรับแสงกว้างสุดของ Sony R1 ที่ 24mm)
• กล้องที่ใช้คือ Sony R1 มีแฟลซนอกที่แถมมาตอนซื้อด้วยหนึ่งชิ้น

Sony R1 ติดแฟลซนอกซึ่งสามารถปรับมุมหัวแฟลซแนวตั้งได้ การเบาน์เพดานก็ต้องปรับมุมแฟลซให้หันพอดี 

สิ่งที่ผมต้องการคือ ทดลองถ่ายนาฬิกาในสภาพนี้ เราสามารถเลือกวิธีถ่ายได้มากมาย คุณอาจเลือกไม่ใช้แฟลซ เพราะไม่ต้องการให้ภาพแข็งเกินไป ใช้วิธีปรับ ISO (ความไวแสง) ของกล้องให้สูงขึ้นเป็น ISO400 หรือ ISO800 แล้วค่อยมาแก้น๊อยส์หรือตัดเกร็นที่เกิดขึ้นจากการถ่ายที่ ISO สูง โดยใช้โปรแกรมช่วย ก็ย่อมทำได้

แต่ในกรณีนี้ผมเลือกใช้แฟลซนอกติดหัวกล้อง เพราะอยากถ่ายง่ายๆ สบายๆ ลองคิดดูว่าถ้าไม่ใช่แฟลซ ถ่ายภาพในสภาพแสงน้อยอย่างนี้มีข้อเสียคือ

• ได้ความเร็วชัตเตอร์สูงขึ้น แต่ไม่มากพอ เช่น จาก ISO200 ได้ความเร็วชัตเตอร์พอดีที่ 1/8 วินาที ที่ f2.8 แต่เมื่อเร่งเป็น ISO400 อาจได้เพิ่มขึ้นเป็น 1/15 หรือ 1/20 วินาทีที่ f2.8 ถามว่าพอหรือเปล่า สำหรับผม 1/20 วินาทีพอจะกลั้นใจถ่ายให้นิ่งได้อยู่ แต่ก็ต้องใช้สมาธิ และโอกาสพลาดก็มี
• ต้องมาแก้น๊อยส์หรือเกร็นที่เกิดในภาพ น๊อยส์หรือเกร็นเป็นเม็ดสีที่เกิดขึ้นจากการเร่งความไวแสง ทำให้เห็นเป็นจุดเม็ดแดงๆ ส้มๆ ในภาพ

• เพิ่มความเร็วชัตเตอร์ให้สูงขึ้น ในขณะที่ได้ภาพสว่างใสไม่มีน๊อยส์
• ไม่ต้องเร่ง ISO ให้สูง ทำให้ไม่ต้องเสี่ยงกับคุณภาพของภาพที่แย่ลง
• ภาพที่ได้นุ่มนวล ถ้าเราสามารถคุมทิศทางแสงได้ดีพอ
• ถ่ายภาพง่ายขึ้น เพราะความเร็วชัตเตอร์สูงขึ้น โอกาสที่ภาพเบลอจะน้อยลง

• ผนังหรือเพดานที่จะทำชิ่งแสงจะต้องไม่เป็นสีทึบ เพราะสีทึบจะดูดกลืนแสง ทำให้ปริมาณแสงที่ชิ่งกลับมาหาแบบน้อย
• เพดานหรือผนังต้องไม่ไกลหรือสูงจนเกินไป เพราะแสงจะคลุมพื้นที่ไม่ทั่วถึง
• ห้องต้องไม่ลึกจนเกินไป ถ้าลึกเกินไปแสงจะคลุมไม่ถึงบริเวณด้านหลังที่ลึกเข้าไป
• ถ้ากล้องของคุณมีช่องเสียบแฟลซภายนอก (hot-shoe) ก็ให้หาแฟลซนอกมาทำตาม Work Shop นี้ดู

• ติดแฟลซบนกล้อง
• สำรวจจุดที่เราจะชิ่งแสงแฟลซให้มาตกกระทบตัวแบบ (ในที่นี้คือนาฬิกาบนโต๊ะ) หันแฟลซและเล็งแฟลซไปที่จุดชิ่ง โดยที่จัดองค์ประกอบภาพได้พอดี
• ถ้าตั้งค่าเอง (แมนนวล) ในสภาพแสงอย่างที่ผมบอกไว้ในตอนต้น ห้องที่บอกไว้ (ถ้าลืมแล้วก็ขึ้นไปอ่านซะ) ผมเริ่มง่ายๆ ปรับโหมดถ่ายภาพเป็นโหมด M (แมนนวล) เพื่อตั้งค่ากล้องเอง ซึ่งได้แก่ ISO 160, ความเร็วชัตเตอร์ 1/125 วินาที, รูรับแสง f4 (เปิดกว้างมากภาพจะสว่างขึ้น แต่ชัดตื้นเกินไป)

เริ่มต้นทดลอง
จากค่าดังกล่าว ผมโฟกัสระยะประมาณ 40cm ใช่ช่วงเทเลมาโครที่สุดกระบอกของ Sony R1 ซึ่งก็คือ 120mm ผลที่ได้เป็นที่น่าพอใจ เดี๋ยวเรามาพิจารณารูป และอ่านคำอธิบายตามนะครับ

ภาพนี้แสดงให้เห็นถึงความรกของห้อง ฮา ฮา แล้วคุณจะรู้ว่าถังผ้าสีส้มด้านหลังนาฬิกา ผมเอามาทำอะไร เนื่องจากห้องค่อนข้างรก และตัวแบบเราเป็นนาฬิกามีสีเงิน เราเลือกฉากหลังให้นาฬิกาเด่นขึ้นได้หลายสี สีดำก็ได้ (แต่ขี้เกียจหา) หรือจะเป็นสีส้มอย่างนี้ก็ตัดกับสีเงินพอได้ จัดองค์ประกอบภาพให้ดี ให้นาฬิกาดูเด่น จากนั้นก็มาถึงการปรับค่ากล้องและการใช้แฟลซ

ภาพนี้ ISO 200, ความเร็วชัตเตอร์ 1/100 วินาที, รูรับแสง f4.8 ที่ช่วงซูมสุดกระบอก 120mm ยิงแฟลซเบาน์เพดานห่างจากนาฬิกาประมาณ 2 เมตร จากการทดลอง ถ้าลดความเร็วชัตเตอร์ลงเป็น 1/60 วินาที ฉากจะสว่างขึ้น ความลึกของความสว่างจะมากขึ้นด้วย

ภาพนี้ ISO 200, ความเร็วชัตเตอร์ 1/60 วินาที แต่เปิดรูรับแสงแคบมาก ที่ f16 นอกจากนี้ยังถอดแฟลซจากกล้องไปวางไว้ในตำแหน่งด้านข้างขวา (แฟลซรุ่นนี้ใช้สายเสียบกับกล้อง จึงถอดออกจาก Hot Shoe ไปใช้งานในมุมอื่นได้) การเปิดรูรับแสงมีผลกับการรับแสงแฟลซพอสมควร สัมพันธ์กับรูรับแสงด้วย ที่ f16 การเบาน์เพดานจะทำไม่ได้ เพราะรูรับแสงแคบ ปริมาณแสงที่ชิ่งกลับมายังแบบและผ่านเลนส์ตกบนเซ็นเซอร์น้อยเกินไป ภาพจะมืด กรณีนี้เป็นการทดลองหันแฟลซยิงเฉียดแบบในด้านขวา เปิด f16 เพื่อรับแสงน้อยลง ให้ได้ระยะชัดลึกและเล่นแสงเงา

ภาพนี้ ISO 200, ความเร็วชัตเตอร์ 1/100 วินาที, รูรับแสง f4.8 ที่ช่วงซูมสุดกระบอก 120mm ยิงแฟลซเบาน์เพดานห่างจากนาฬิกาประมาณ 2 เมตร ภาพไม่สว่างเท่าที่ควร เป็นการทดลองใช้ฉากสีส้มเพื่อจัดองค์ประกอบภาพให้ไม่รก เราแก้ไขให้ภาพสว่างขึ้นได้หลายวิธี ได้แก่ เพิ่มรูรับแสงให้กว้างขึ้น (ถ้าทำได้ที่ช่วงซูมนั้น) ในกรณีนี้รูรับแสงกว้างที่สุดแล้วที่ f4.8 จึงต้องแก้ด้วยการปรับลดความเร็วชัตเตอร์ให้ช้าลง เพื่อรับแสงนานขึ้น เช่นปรับเป็น 1/60 วินาที หรืออีกวิธีหนึ่งคือปรับมุมแฟลซให้ยิงเฉียดนาฬิกามากขึ้น แต่แสงก็จะแข็งเกินไป คุณอาจแก้ด้วยการเร่ง ISO เป็น ISO400 ก็ได้เช่นกัน

 ภาพนี้ปรับค่าเหมือนภาพบน แต่ทดลองหันหน้านาฬิกาให้รับแสงแฟลซที่ชิ่งจากเพดานโดยตรง ทำให้หน้าปัดสว่างขึ้น

ภาพตัวอย่างสุดท้าย จัดองค์ประกอบภาพอีกครั้ง คราวนี้ทดลองเปลี่ยนมุมชิ่งแฟลซให้ตำแหน่งแสงตกที่กล่องพอดี จะเห็นว่าสีของกล่องแดงสดยิ่งขึ้นเพราะได้แสงช่วยเปิด (ทำนองเดียวกับการใช้แฟลซเปิดหน้านางแบบ ภาพจะใสขึ้นเช่นกัน) การปรับค่าเท่าเดิม เพราะจะได้ถ่ายง่ายขึ้น ลองคิดดูว่าความเร็วชัตเตอร์ 1/100 วินาทีนี่ถ่ายไม่ยอกเลย แค่โฟกัสให้แม่นๆ ไว้เท่านั้นเอง

เป็นอย่างไรบ้างครับ การทดลองนี้พอจะเห็นภาพการปรับค่าและการใช้แฟลซกันบ้างหรือเปล่า ถ้าจะให้ดีแนะนำให้ทดลองทำตามนะ สำหรับคนที่เป็นอยู่แล้วถ้ามีจุดไหนที่คิดว่าเป็นประโยชน์ ก็ช่วยแนะนำผมและเพื่อนสมาชิกด้วย จะขอบคุณเป็นอย่างสูงเลย สวัสดีครับ...