คุณมีรูปภาพสะสมอยู่จนเต็มฮาร์ดดิสก์หรือเปล่า แล้วคุณจัดการกับรูปภาพเหล่านั้นอย่างไร? เมื่อต้องการค้นหารูปภาพทริปพิชิตยอดภูกระดึง หรือค้นหารูปงานแต่งงานเพื่อนรักซึ่งเก็บไว้หลายปี คงไม่ยากถ้าคุณใช้คอมพิวเตอร์ซึ่งมีระบบค้นหาด่วนอย่าง OS X ของ MAC หรือ Windows Vista บน PC ซึ่งต่างมีชุดโปรแกรมบริหารจัดการรูปภาพประสิทธิภาพสูงให้มาตั้งแต่เริ่มต้น (Mac OS X ใช้ iPhoto ส่วน Windows Vista ใช้ Windows Photo Gallery) แต่ถ้าเป็น Windows XP การค้นหาคงต้องใช้เวลาพอสมควร และเมื่อค้นหาเจอแล้ว จะปรับแต่งภาพเพื่อส่งอีเมล์ให้เพื่อน คุณจะทำอย่างไร?

Photos are Organized

หลายคนใช้โปรแกรมแต่งภาพยอดนิยมอย่าง Photoshop แต่หลายคนที่ว่านี้คงต้องเป็นคนมีเงินถุงเงินถัง เพราะถ้าพูดกันแบบถูกต้องตามกฎหมาย ราคาของชุดโปรแกรมกราฟิกที่มี Photoshop นั้นเรียกได้ว่าค่อนข้างสูง เพราะเป็นโปรแกรมที่ใช้สำหรับมืออาชีพ เป็นเครื่องมือสำหรับสร้างสรรค์ผลงานที่ขายได้ ดังนั้นไม่แปลกที่ Adobe จะตั้งราคาลิขสิทธิ์ไว้ระดับนี้ ซึ่งถือว่าไม่แพง
แต่สำหรับผู้ใช้งานทั่วไปอย่างเราหากคุณต้องการเครื่องมือสำหรับปรับแต่งภาพเพื่อใช้เป็นการส่วนตัว ไม่หวังผลทางการค้า Photoshop ย่อมไม่เหมาะด้วยประการทั้งปวง หรือถ้าใครบอกว่าฉันไม่สนใจ ฉันใช้ของเถื่อนก็ได้.. ผมบอกได้เลยว่าคุณทำให้ประเทศไทยโดนเหยียดหยาม!

จากคำถามที่ว่าจะแต่งภาพเพื่อส่งอีเมล์ให้เพื่อน คุณจะทำอย่างไร? หากเป็นขั้นตอนปกติ ก็ได้แก่ปรับแต่งความสว่างให้เหมาะสม ที่สำคัญคือย่อขนาดรูปให้เล็กลงเพื่อส่งอีเมล์ได้ หรือบางคนบอกว่าต้องการแต่งภาพ ย่อภาพเพื่ออัพโหลดขึ้นเว็ปไซต์ อัพโหลดขึ้นบล็อก เชื่อว่าหลายท่านเคยชินกับ Photoshop แต่คุณรู้หรือไม่ว่าเรามีทางเลือกอื่นอีกมากมาย และในบทความ How-to ตอนนี้ เราจะเรียนรู้วิธีการจัดการรูปภาพในฮาร์ดดิสก์ให้อยู่หมัดด้วยทางเลือกที่ฟรี และได้ผล

ทำไมต้องจัดการ
ทุกวันนี้เราอยู่ในยุคดิจิตอลกันแล้ว ลองย้อนกลับไปเมื่ออดีต เชื่อว่าทุกคนจดจำช่วงเวลาที่ท่องเที่ยว ถ่ายรูปด้วยกล้องถ่ายรูป นำฟิล์มไปล้างและอัดรูปออกมาเป็นอัลบั้มได้ ในช่วงเวลานั้น
เราบริหารจัดการรูปภาพด้วยการทำอัลบั้มภาพ
หลายคนจัดอย่างเป็นระเบียบด้วยการแปะป้ายเพื่อบอกว่าอัลบั้มนั้นเป็นเหตุการณ์อะไร เกิดขึ้นเมื่อไหร่ และจัดเรียงบนตู้เก็บอัลบั้มภาพอย่างเป็นระเบียบและค้นหาได้ง่าย เมื่อดูภาพเสร็จแล้วก็นำมาเก็บเข้าที่เดิม ในขณะที่มีคนอีกเป็นจำนวนมากไม่ได้จัดการอย่างนี้ (รวมถึงผู้เขียน) แต่เมื่อเวลาล่วงเลยมาหลายปี อัลบั้มภาพก็ค่อยๆ เพิ่มพูนมากขึ้น คุณลองกลับไปค้นหารูปเหตุการณ์ในอดีตดูสิครับ เช่นภาพถ่ายตอนเด็กที่ไปเที่ยวพร้อมหน้ากับครอบครัว พ่อแม่ พี่น้อง หากคุณเก็บอัลบั้มภาพแบบขอไปที ไม่มีการจัดการ ผมเชื่อว่าไม่เพียงค้นหาลำบาก ไม่แน่ว่าบางอัลบั้มอาจสูญหายไปกับกาลเวลาแล้ว

ย้อนกลับมา ณ ปัจจุบัน ยุคนี้เป็นยุคดิจิตอล กล้องที่เราใช้ก็เป็นกล้องดิจิตอล (หรือว่าคุณยังใช้กล้องฟิล์มอยู่) รูปภาพก็อยู่ในรูปไฟล์ จัดเก็บอยู่ในคอมพิวเตอร์
ส่วนใหญ่เก็บบนฮาร์ดดิสก์ หรือไม่ก็จัดเก็บลงแผ่น CD หรือ DVD ขอให้ลองจินตนาการว่าคอมพิวเตอร์เป็นตู้เก็บอัลบั้มภาพ และโฟลเดอร์รูปเปรียบกับอัลบั้มภาพ แรกเริ่มอาจมีไม่กี่โฟลเดอร์ แต่เมื่อเวลาผ่านไป โฟลเดอร์รูปภาพก็จะค่อยๆ เพิ่มจำนวนมากขึ้น ข้ามเดือน ข้ามปี ถ้าใครรู้จักจัดระเบียบโฟลเดอร์ก็ดีหน่อย อาจมีการแบ่งโฟลเดอร์เป็นปี
และภายในโฟลเดอร์ปีก็เป็นโฟลเดอร์ภาพแบ่งตามกิจกรรมต่างๆ แต่สำหรับท่านที่ไม่ขยัน (พูดง่ายๆ ก็ขี้เกียจนั่นล่ะครับ) โฟลเดอร์รูปภาพก็อาจจะจัดเก็บแบบไม่ใส่ใจมาก ปัญหาตามมาก็จะเหมือนกับเมื่อครั้งเป็นอัลบั้มภาพ เมื่อเวลาผ่านไป อัลบั้มภาพเยอะขึ้นเรื่อยๆ เมื่อคุณต้องการใช้รูปขึ้นมา ก็ต้องเสียเวลาค้นหา ต้องมานั่งทบทวนความทรงจำว่าเก็บไว้ที่ใด และเมื่อเจอภาพที่ต้องการแล้ว คำถามก็คือรูปภาพนั้นๆ สามารถนำมาใช้งานได้ทันทีหรือไม่? อาจต้องย่อ ขยาย ปรับแต่งภาพหรือเปล่า? และคุณมีโปรแกรมแต่งภาพเบื้องต้นหรือยัง

ทำความรู้จัก Picasa ผู้ช่วยจัดการรูปภาพฟรี ของดีจาก Google
รู้จัก Picasa กันหรือเปล่า? ถามอย่างนี้อาจมีคนรู้จัก แต่ก็คงมีอีกหลายท่านที่ไม่รู้จัก แต่ถ้าถามว่ารู้จัก Google หรือเปล่า รับรองได้ว่าหาคนที่ไม่เคยใช้งาน Google ค้นหาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ตได้น้อยเต็มทีในเวลานี้ และ Picasa นั้นก็เป็นโปรแกรมจัดการรูปภาพที่ Google ใจดีให้โหลดไปใช้กันฟรีๆ ไม่เสียค่าใช้จ่าย เอาล่ะ ก่อนที่เราจะทำความรู้จักกับ Picasa ในเชิงลึกและนำมาเป็นเครื่องมือใช้งานจัดการรูปภาพ ขอยกตัวอย่างโปรแกรมจัดการรูปภาพที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างสูง เพื่อให้เรารู้จัก Picasa ได้เร็วยิ่งขึ้น เริ่มจาก ACDSee เป็นอย่างไร... ที่ผมยก ACDSee ขึ้นมาเนื่องจากมีแนวคิดหลักที่คล้ายกันอยู่บ้าง
ต่างกันตรง ACDSee มีค่าตัวแต่ Picasa ฟรี! (หากไม่ใช้ ACDSee
เถื่อนเราต้องจ่ายเงินซื้อตัวโปรแกรมในราคาหลักพันบาท) ผมขอยกตัวอย่างเปรียบเทียบความต่างของ ACDSee กับ Photoshop เพื่อให้เราเห็นภาพว่า Picasa ต่างกับ Photoshop อย่างไร (ให้คิดว่า ACDSee ประโยชน์ใช้สอยคล้ายกับ Picasa) สำหรับ Photoshop นั้นทุกคนรู้ดีว่าเป็นโปรแกรมแต่งภาพระดับมืออาชีพ เป็นเครื่องมือ Process รูปภาพที่ทรงพลัง สามารถแก้ไขรูปภาพที่เสียหาย สีเพี้ยน หรือแม้แต่สร้างสรรค์ภาพเชิงศิลป์ได้อย่างไร้ขีดจำกัด

สำหรับ ACDSee, Picasa, Windows Photo Gallery หรือ iPhoto (บน Mac OS X)
ล้วนเป็นโปรแกรมที่มีจุดประสงค์เหมือนกัน คือใช้เป็นศูนย์กลางจัดการรูปภาพบนคอมพิวเตอร์ของเรา ส่วนทำไมต้องจัดการหวังว่าคุณผู้อ่านคงเข้าใจจากคำอธิบายข้างต้นแล้ว
เริ่มตั้งแต่ถ่ายโอนรูปภาพจากกล้องดิจิตอล, จากการ์ดหน่วยความจำ หรือแม้แต่จากสื่อบันทึกข้อมูลอย่าง CD, DVD เมื่อถ่ายโอนผ่านโปรแกรมจัดการรูปภาพเหล่านี้ รูปภาพจะถูกสร้างโฟลเดอร์และจัดระเบียบโฟลเดอร์ให้เราโดยอัตโนมัติ อ่านถึงตรงนี้หวังว่าทุกท่านพอจะเข้าใจในหลักการของโปรแกรมจัดการรูปภาพคร่าวๆ ถามว่าจำเป็นหรือเปล่า ตอบง่ายๆ หากคุณชอบถ่ายรูป ท่องเที่ยว มีกล้องดิจิตอล นับว่ามีความจำเป็นที่ต้องจัดระเบียบอัลบั้มภาพดิจิตอลเป็นอย่างยิ่ง แต่ถึงแม้คุณไม่ใช่คนชอบถ่ายรูป ก็ยากที่จะหลีกเลี่ยงการใช้งานไฟล์รูปภาพ อาจไปเที่ยว เพื่อนถ่ายรูปให้ และส่งรูปภาพมาให้คุณ ดังนั้นให้คิดว่า 'รู้ไว้ ใช่ว่า' และ 'จัดระเบียบดีกว่าไม่ทำ' โดยเฉพาะการลงมือทำครั้งนี้ง่ายจริงๆ

แนวคิดและประโยชน์ของ Picasa
ค้นหา, จัดระเบียบ ทำให้เป็นระบบ และแบ่งปันรูปภาพของคุณ

Picasa เป็นโปรแกรมฟรีจาก Google ที่เราสามารถดาวน์โหลดได้จาก picasa.google.com มีประโยชน์ใช้สอยในการ:

• ค้นหาและจัดระเบียบรูปภาพทุกรูป (ที่คุณต้องการ) บนคอมพิวเตอร์ของคุณให้เป็นระบบ
• ใช้แก้ไขปรับแต่งรูปภาพและเพิ่มลูกเล่น effects บนภาพด้วยวิธีง่ายๆ ในไม่กี่คลิ๊ก
• แบ่งปันรูปภาพให้กับคนอื่นผ่านอีเมล์ สั่งพิมพ์ออนไลน์ และแม้แต่อัพโหลดขึ้นบล๊อก

ตัวโปรแกรมค่อนข้างเล็ก วางเลย์เอาท์ของหน้าตาโปรแกรมได้สะอาดและเข้าใจได้ง่าย
ที่สำคัญคือแนวคิดการทำงานของโปรแกรมที่น่าสนใจมาก เอาล่ะครับจากนี้ขอให้ดาวน์โหลด Picasa จาก picasa.google.com จากนั้นติดตั้งโปรแกรม และมาจัดการรูปภาพบนฮาร์ดดิสก์ให้อยู่หมัด พร้อมๆ กัน
 

หลังจากติดตั้งโปรแกรม Picasa เสร็จแล้ว เมื่อเข้าโปรแกรมครั้งแรก Picasa จะถามว่าให้ค้นหา จัดระเบียบรูปภาพที่อยู่บนคอมพิวเตอร์หรือไม่ ขั้นตอนนี้ให้ตอบตกลง Picasa จะทำการค้นหาและจัดทำ Index โฟลเดอร์รูปภาพทั้งหมดบนคอมพิวเตอร์ของเรา คำว่าจัดทำ Index เหมือนถึงจัดเรียง จัดระเบียบโฟลเดอร์รูปภาพทั้งหมดโดยสร้างไฟล์ Index เล็กๆ ซึ่ง Picasa
ใช้เก็บข้อมูลการจัดการของโปรแกรมทั้งหมด และนี่คือแนวคิดที่มีประโยชน์และน่าสนใจเป็นอย่างยิ่ง เพราะการทำ Index ช่วยให้เราค้นหารูปภาพได้อย่างรวดเร็ว คุณสามารถพิมพ์คำเพื่อค้นหาจากวันที่ถ่ายรูป กล้องที่ใช้ (เช่นพิมพ์คำว่า 400D หากคุณใช้ Canon 400D) Picasa จะค้นหารูปภาพที่ถ่ายจากกล้องรุ่นนั้นๆ ให้เราทันที โดยจัดเรียงโฟลเดอร์ทางด้านซ้ายมือให้เรียบร้อยโดยเรียงตามวัน เดือน ปี ที่จัดเก็บ

    1. ปุ่มเมนูเครื่องมือปรับแต่งภาพอย่างง่าย เช่นคร็อปรูป แก้ตาแดง ปรับความสว่าง ปรับอุณหภูมิสี

    2. แสดงรูปที่เราเลือก

    3. ไฟล์ต้นฉบับ เราสามารถกดปุ่มเพื่อดูค่าฮิสโตแกรม ดูข้อมูลกล้องและค่าที่ใช้ในการถ่ายภาพได้

    4. ถาดเก็บรูปที่เราเลือกมาปรับแต่ง

    1. ปุ่มดีใจจังค้นหาแล้วเจอเลย ใช้เพื่อให้ Picasa ปรับแต่งภาพให้เราอัตโนมัติ

    2. สังเกตุสีรูปเทียบกับรูปก่อนหน้า รูปนี้ผมกดปุ่มดีใจจังค้นหาแล้วเจอเลยเพียงครั้งเดียว Picasa ก็จะแก้ไขภาพให้อัตโนมัติ

จะเห็นว่าการจัดวางเลย์เอาท์ของโปรแกรมค่อนข้างเรียบง่าย ให้ลองสำรวจปุ่มและเมนูการใช้งานต่างๆ เริ่มจากส่วนสำคัญด้านซ้ายมือเปรียบเสมือนตู้เก็บอัลบั้มภาพซึ่งถูกจัดระเบียบเรียงตามวัน เดือน ปีที่เราถ่ายรูป แถบบาร์ด้านบนขวาเป็นแถบสำหรับพิมพ์คำค้นหารูปภาพ สำหรับช่องสี่เหลี่ยมสีขาวด้านล่างซ้ายมือเรียกว่า Photo Tray หรือถาดรูปภาพ มีไว้ให้เราจับรูปที่ต้องการแก้ไขหลายรูปมากองไว้ที่ถาดนี้ด้วยการกดปุ่ม Hold ที่อยู่ด้านล่างติดกัน และเมื่อคุณคลิ๊กดูรูปภาพ โปรแกรมจะเปลี่ยนเลย์เอาท์จาก Library

และตรงนี้เราจะเห็นเครื่องมือแต่งภาพที่ด้านซ้ายมือของโปรแกรม ได้แก่ Basic Fix ใช้ปรับแต่งขั้นต้น ถัดมาเป็น Tuning ใช้ปรับแต่งความสว่าง แสงและเงารวมถึงค่าสมดุลแสงขาว และสุดท้ายแถบเมนู Effect ซึ่งมีลูกเล่นให้เราใช้แต่งภาพอย่างสนุกสนานและง่ายดายเหนื่อยแค่คลิ๊กเมาส์
ข้อดีของการทำ Index ของโปรแกรม Picasa นอกจากเพื่อเก็บข้อมูลการจัดระเบียบโฟลเดอร์รูปภาพแล้ว ยังเป็นการเก็บข้อมูลทุกอย่างที่คุณได้แก้ไขรูปภาพ นี่เป็นส่วนที่น่าสนใจมาก เนื่องจาก Picasa จะไม่สร้างความเสียหายให้กับรูปภาพต้นฉบับของคุณเด็ดขาด แนวคิดก็คือทุกครั้งที่มีการแก้ไขปรับแต่งรูปภาพ เช่นเพิ่มความสว่าง ใส่ effect ลงบนภาพ โปรแกรม Picasa จะไม่แก้ไขปรับแต่งรูปภาพต้นฉบับโดยตรง แต่จะเก็บข้อมูลการแก้ไขไว้บนไฟล์ Index ประโยชน์ก็คือเราสามารถทำ Undo เพื่อย้อนกลับการปรับแต่งแก้ไขไปที่รูปต้นฉบับได้ตลอดเวลาที่ต้องการ และเมื่อเราต้องการใช้งานไฟล์รูปภาพที่ผ่านการปรับแต่งก็แค่กดปุ่ม Export ที่ด้านล่างโปรแกรมเท่านั้น (เปรียบได้กับการ Save as)

    1. หน้าต่างนี้เป็นหน้าต่างพิมพ์ภาพ ผมใช้บ่อยมาก เราสามารถเลือกเลเอาท์รูปแบบที่ต้องการพิมพ์ได้ตามตัวอย่างที่เห็น

    2. เลือกเครื่องพิมพ์ ขนาดและชนิดของกระดาษ Picasa จะจำค่าไว้ใช้ครั้งต่อไป และเราสามารถเปลี่ยนได้ตลอดเวลา

    3. ตัวอย่างรูปพรีวิว เมื่อพิมพ์ออกกระดาษแล้วจะได้รูปลักษณะนี้

ถึงเวลาจัดการรูปภาพบนฮาร์ดดิสก์ให้อยู่หมัด
เราคงไม่ลงลึกถึงวิธีการใช้งานโปรแกรม Picasa (เชื่อว่าคุณผู้อ่านเรียนรู้ได้ไม่ยาก) เหตุผลหนึ่งเนื่องจาก Picasa ไม่บันทึกซ้ำไฟล์ภาพต้นฉบับแม้ว่าคุณจะปรับแต่งเล่นมากแค่ไหน ดังนั้นคุณสามารถทดลองลูกเล่นต่างๆ ของ Picasa กับรูปภาพของคุณได้ตามสบายโดยไม่ต้องกลัวรูปต้นฉบับเสียหาย ดังนั้นจึงขอข้ามวิธีการใช้งานมาพูดถึงการจัดการรูปภาพบนฮาร์ดดิสก์ แนวทางในการนำ Picasa ไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ซึ่งหมายถึงตัวผู้ใช้งานเอง เครื่องมือจะดีแค่ไหนถ้าผู้ใช้ไม่รู้จักดึงมาใช้เต็มที่ก็ไม่มีประโยชน์ ซึ่งตัว Picasa เองนั้นได้ช่วยจัดระเบียบรูปภาพบนฮาร์ดดิสก์ให้เราตั้งแต่ครั้งแรกที่เปิดโปรแกรมขึ้นมาแล้ว และทุกครั้งที่เรานำเข้ารูปภาพลงบนคอมพิวเตอร์ ไม่ว่าจะเป็นการนำเข้าจากกล้องดิจิตอล (Import) จากการ์ดหน่วยความจำ หรือแม้แต่จากแผ่น CD/ DVD จากอินเทอร์เน็ต อีเมล์ โดยการจัดเก็บลงบนคอมพิวเตอร์ (แนะนำให้เก็บในโฟลเดอร์ My Pictures) และเมื่อคุณเปิดโปรแกรม Picasa ขึ้นมา ตัวโปรแกรม Picasa จะนำภาพที่เราเพิ่งนำเข้ามาใหม่นั้นมาจัดเรียงใน Library โดยอัตโนมัติ (เราสามารถกำหนดโฟลเดอร์ให้ Picasa สำรวจหรือไม่สำรวจรูปใหม่ได้) หรือถ้าเราต้องการนำเข้ารูปเองจากอุปกรณ์ต่อพ่วงกับคอมพิวเตอร์ผ่านพอร์ต USB เช่นกล้องดิจิตอล ให้ใช้ปุ่มเมนู Import และเลือกอุปกรณ์ (Device) ที่ต้องการ Import รูปภาพ ซึ่งหลังจากตั้งชื่ออัลบั้มภาพ Picasa จะสร้างโฟลเดอร์และตั้งชื่อตามอัลบั้มภาพไว้ในโฟลเดอร์ My Pictures

จุดเด่นของ Picasa อยู่ที่การเป็นโปรแกรมจัดการภาพที่กินทรัพยากรระบบค่อนข้างต่ำ ทำงานได้รวดเร็ว มีฟังก์ชันการใช้งานที่เป็นประโยชน์และใช้งานง่าย เรียกได้ว่าเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมกับ PC ที่ใช้ระบบปฏิบัติการต่ำกว่า Windows Vista เช่น Windows XP เพราะระบบปฏิบัติการตั้งแต่ Windows XP ลงมาไม่มีโปรแกรมจัดการภาพเหมือนบน Windows Vista ในขณะที่ในปัจจุบันมีการใช้งานกล้องดิจิตอลอย่างแพร่หลาย (และนั่นเป็นเหตุผลให้ไมโครซอฟท์แถมโปรแกรม Windows Photo Gallery มาพร้อมกับ Vista รวมถึง Mac OS X ซึ่งให้โปรแกรม iPhoto แถมมาตั้งแต่ต้น)

สุดท้ายยังคงวกกลับมาที่คำถามว่าจำเป็นต้องจัดการรูปภาพบนฮาร์ดดิสก์หรือไม่? คำตอบอาจจะเป็นไม่จำเป็นถ้าหากคุณต้องเสียเวลาในการเรียนรู้โปรแกรมที่ซับซ้อน จนถึงเสียเงินซื้อโปรแกรมจัดการรูปภาพมาติดตั้งบนคอมพิวเตอร์ อ่านถึงตรงนี้คุณผู้อ่านน่าจะได้คำตอบแล้ว ไม่เสียหายใช่ไหมครับถ้าจะทดลองถ้าโปรแกรมจัดการภาพที่ว่านี้เป็นโปรแกรมฟรี ในขณะที่มีฟังก์ชันการใช้งานที่ใช้งานได้ดีมาก หรือคุณจะปล่อยให้อัลบั้มรูปบนฮาร์ดดิสก์ไม่เป็นระเบียบเรียบร้อย ค้นหาได้ยาก และค่อยๆ สูญหายไปกับการเวลาเหมือนกับอัลบั้มรูปในอดีต

อิอิ เป็นไงบ้างครับ อ่านจนจบแล้วคิดจะจัดการกับรูปภาพที่เก็บไว้ในคอมพิวเตอร์หรือยัง งานนี้ไม่มีอะไรเสียหาย โปรแกรมก็ฟรี สละเวลาลงโปรแกรมนิดหน่อย รอให้มันจัดระเบียบแป๊บเดียวรูปภาพของเราก็จะง่ายต่อการจัดการ ค้นหา ย่อรูป แต่งรูปเบื้องต้นแล้ว..

สำหรับวันนี้ สวัสดีครับ _/\_