มุมมองภาพ (Angle of View)

ทางยาวโฟกัสของเลนส์ เป็นตัวบ่งบอกพื้นที่ซึ่งเป้าหมายจะถูกสร้างเป็นภาพขึ้นบนพื้นผิวเซ็นเซอร์ มุมมองภาพหรือ Angle of View  เป็นมุมหรือองศาของภาพที่เกิดจากเลนส์ จำได้ว่าตอนเรียนวิทยาศาสตร์ คุณครูสอนว่าตาเรามองเห็นภาพ เกิดจากแสงกระทบวัตถุ แล้วสะท้อนมาที่ดวงตาเรา (คงไม่ต้องพูดให้ฟังถึงขั้นเรตินาในดวงตา อิอิ) มุมที่ตาคนเรามองเห็นค่อนข้างกว้าง วัดเป็นองศาได้โดยให้ตัวเราเป็นจุดศูนย์กลาง ด้านหน้าตัวเราเป็นระนาบแกน y ส่วนระนาบแกน x คือเส้นที่ลากผ่านแขนซ้ายไปทะลุแขนขวา องศาที่คนเราสามารถมองเห็นด้านหน้าจะเป็นรูปกรวย ประมาณ 80 องศาน่าจะได้

เลนส์เป็นตัวรับแสงเข้ามาและกระจายแสงลงสู่ผิวเซ็นเซอร์ เปรียบได้กับการฉายภาพ คุณสมบัติของเลนส์จะแตกต่างกันตามทางยาวโฟกัส เช่น 28mm, 135mm ตัวเลขทางยาวโฟกัสยิ่งน้อย ยิ่งให้มุมมองภาพกว้าง ถ้าทางยาวโฟกัสตัวเลขสูง เช่น 200mm มุมมองภาพก็จะแคบลง และเมื่อมุมมองภาพแคบลง วัตถุที่เราโฟกัสก็จะขนาดใหญ่ขึ้น ซึ่งเป็นคุณสมบัติของเลนส์ซูมนั่นเอง

เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น ให้ดูภาพประกอบ Angle of View รูปแสดงด้านล่างนี้เป็นรูปที่เกิดจากเลนส์ทางยาวโฟกัสต่างๆ และมุมมองภาพที่ได้ต่อทางยาวโฟกัสนั้นๆ

ข้อสังเกตุ มุมมองภาพที่ทางยาวโฟกัส 28mm เท่ากับ 75.4 องศา (ให้สังเกตุรูปกรวย) ใกล้เคียงกับมุมมองที่เรามองเห็น สังเกตุที่ทางยาวโฟกัส 500mm จะได้มุมมองภาพเพียง 5 องศาเท่านั้น และวัตถุที่เรามองก็จะถูกคร็อปขยายขนาดใหญ่ขึ้น

ประโยชน์ของมุมมองภาพที่ทางยาวโฟกัสต่างๆ จะช่วยให้เราได้เพอสเปคทีพของภาพที่แตกต่างกัน งานนี้ก็ขึ้นอยู่กับคนหลังกล้องแล้วล่ะครับ ว่าจะเลือกใช้ทางยาวโฟกัสช่วงไหน เพื่อสร้างภาพถ่ายในแบบฉบับของตนเอง

คำแนะนำเกี่ยวกับมุมมองภาพ

• มุมกว้าง ตั้งแต่ทางยาวโฟกัส 35mm ลงมา เป็นมุมกว้าง เรียกว่าไวด์ (wide) เหมาะสำหรับถ่ายภาพวิว ทิวทัศน์ จะเห็นว่าเลนส์คิทที่แถมมากับกล้อง DSLR มักจะเป็นเลนส์นอมอลซูม หรือ ช่วงซูมปกติ เช่น 18-55mm ของแคนนอน คูณตัวคูณ (FOV : จะเล่าให้ฟังอีกครั้งเร็วๆ นี้) เทียบเท่า 28-88mm ในกล้อง 35mm หมายความว่าช่วงมุมกว้างสุดของเลนส์คิทกระบอกนี้คือ 28mm จะให้มุมกว้างที่ใกล้เคียงกับตาคนมองเห็น เหมาะสำหรับถ่ายภาพเหมือนตาเห็น เช่นภาพวิว ภาพหมู่ เป็นต้น
• มุมกว้างพิเศษ ตั้งแต่ทางยาวโฟกัสต่ำกว่า 28mm ลงมา เช่น 24mm, 20mm เป็นช่วงทางยาวโฟกัสที่ให้มุมมองภาพกว้างกว่า 80 องศา เรียกได้ว่ากว้างกว่าสายตาคนมองเห็น ช่วงนี้จะให้เพอสเปคทีพที่แปลกตา ยิ่งถ้าเป็นเลนส์มุมกว้างแบบฟิซอาย หรือ เลนส์ตาปลา ก็จะให้มุมมองเหมือนที่สายตาของปลามองเห็น (คงไม่แปลกใจที่ปลาจะมองเห็นไปถึงด้านหลัง เพราะอย่างนี้นี่เอง ฮาๆ)
• เทเลโฟโต้ คง ไม่เรียกว่ามุมแคบ เพราะมันฟังดูแปร่งๆ เอาเป็นว่า เทเลโฟโต้หมายถึงรูปภาพที่ซูมถ่ายจากระยะไกล ช่วงที่เหมาะสำหรับถ่ายภาพคน ว่ากันว่าอยู่ที่ทางยาวโฟกัสราว 80 ถึง 135mm เพราะนอกจากจะได้ภาพครึ่งตัวของคนที่เพอสเปคทีพไม่ผิดเพี้ยนแล้ว ภาพถ่ายแนวเทเลโฟโต้ยังมีจุดเด่นที่การเบลอฉากหลัง หรือเรียกภาษาชาวบ้านว่าละลายฉากหลังนั่นเอง หน้าชัดหลังเบลอ ทำให้ภาพบุคคลดูลอยเด่นขึ้นมา ทั้งนี้จะเบลอมาก เบลอน้อย ค่ารูรับแสงหรือค่า f มีส่วนเกี่ยวข้องเยอะทีเดียว (ไว้คุยกันตอนหน้า)
• ซุปเปอร์ซูม หรือซุปเปอร์เทเลโฟโต้ เลนส์ที่ช่วงทางยาวโฟกัสสูงๆ เช่น 300mm เป็นต้นไป ยิ่งตัวเลขสูง ยิ่งให้กำลังซูมที่ไกลมาก ละลายฉากหลังได้มาก ที่ตามมาคือมีโอกาสเบลอได้ง่ายถ้าความเร็วชัตเตอร์น้อย ส่วนใหญ่เหมาะสำหรับการถ่ายภาพนก ภาพสัตว์แบบไวด์ไลฟ์ หรือ ชีวิตสัตว์โลก ภาพถ่ายกีฬากลางแจ้ง เช่นฟุตบอล ภาพแนวนี้ส่วนใหญ่ฉากหลังจะละลาย การคุมค่ารูรับแสงและความเร็วชัตเตอร์ก็เป็นสิ่งที่ท้าทายช่างภาพพอสมควร ... ใครจะเป็นปาปารัสซี่ก็ต้องใช้เลนส์ช่วงทางยาวโฟกัสอย่างนี้ล่ะครับ

ก็คุยกันพอหอมปากหอมคอ เข้าใจบ้าง ไม่เข้าใจยังไงก็เข้าไปคุยกันต่อในกะทู้นะครับ ผมตั้งป้อมรอตอบคำถามอย่างใจจด ใจจ่อ อิอิ เอาไว้ว่างๆ จะเอาตัวอย่างภาพแนวต่างๆ มาโชว์ให้ดูในบทความนี้ แต่ตอนนี้ขอขึ้นเนื้อหาไว้ก่อน รอว่างๆ จะหารูปมาเป็นตัวอย่างให้ครับ... สวัสดี _/\_